Een erfenis krijgen

1. de erfenis zuiver aanvaarden

Als je zeker weet dat de erfenis positief is, dan kun je de erfenis accepteren. Dit heet zuiver aanvaarden. Hiervoor hoeft geen verklaring afgelegd te worden bij de rechtbank. Is de erfenis toch negatief, dan moet je de schulden met je eigen geld betalen.

2. de erfenis verwerpen

Als de schulden hoger zijn dan de waarde van de bezittingen (huis, geld, goederen) dan is het saldo van een erfenis negatief. Je kunt de erfenis dan weigeren. Dit heet een erfenis verwerpen. Als je een erfenis verwerpt, dan hoef je de schulden niet zelf te betalen. Je bent dan geen erfgenaam meer en heeft ook geen recht op spullen uit de erfenis.

Verwerp je een erfenis en heb je zelf kinderen? Dan komen jouw kinderen als erfgenaam in jouw plaats. Dit heet plaatsvervulling. Je kinderen moeten dan zelf kiezen wat zij met de erfenis willen doen. Voor minderjarige kinderen maken de ouders deze keuze. Zij hebben toestemming van de rechter nodig om een erfenis namens hun kinderen te verwerpen.

Om een erfenis te verwerpen, moet je een verklaring afleggen bij de rechtbank. De griffiekosten in 2026 zijn € 165. Als alle erfgenamen samen bij de rechtbank de erfenis verwerpen, dan hoeven zij ook maar één keer de griffiekosten te betalen.

3. de erfenis beneficiair aanvaarden

Twijfel je of een erfenis positief is? Dan kun je ervoor kiezen de erfenis onder voorbehoud te accepteren. Dit heet beneficiair aanvaarden. Je bent dan wel erfgenaam, maar je hoeft de eventuele schulden niet zelf te betalen.

Een erfenis beneficiair aanvaarden heeft een aantal gevolgen. De wet geeft dan namelijk regels hoe de erfenis afgehandeld moet worden. Erfgenamen moeten bijvoorbeeld een overzicht maken van de bezittingen en de schulden van de erfenis. Dit overzicht moeten zij naar de rechtbank sturen. Als een erfgenaam zich niet aan de wettelijke regels houdt, dan moet hij in sommige gevallen toch zelf de schulden betalen. Ook al heeft hij de erfenis beneficiair aanvaard.

Om een erfenis beneficiair te aanvaarden, moet je, net als bij verwerpen, een verklaring bij de rechtbank afleggen. De griffiekosten in 2026 zijn € 165.

Erfgenamen mogen maar één keer kiezen

Het is belangrijk om goed na te denken over wat je met een erfenis wilt doen. Heb je een erfenis eenmaal zuiver aanvaard, dan kun je dat niet meer terugdraaien. Ook moet je erop letten dat je je niet gedraagt als erfgenaam, voordat je een keuze gemaakt hebt. De wet zegt dan namelijk dat je de erfenis al zuiver aanvaard hebt. Je hebt dan niet meer de mogelijkheid om de erfenis te verwerpen of beneficiair te aanvaarden. Iemand gedraagt zich als erfgenaam als hij bijvoorbeeld spullen uit huis meeneemt of een rekening betaalt. Per 1 september 2016 is de wet op dit punt gewijzigd.

Niet verplicht naar de notaris

Als je een erfenis wilt verwerpen of beneficiair wilt aanvaarden, dan ben je niet verplicht hiervoor naar de notaris te gaan. Je kunt dit zelf rechtstreeks regelen bij de rechtbank. Het kan echter wel verstandig zijn om toch een notaris in te schakelen. Vooral bij een beneficiaire aanvaarding komt veel kijken. Een notaris kan je helpen om ervoor te zorgen dat alles goed wordt afgehandeld. Als je de verwerping of beneficiaire aanvaarding bij de notaris wilt regelen, moet je naast de griffiekosten ook notariskosten betalen.

Meer informatie?

Heb je vragen over dit onderwerp? Als lid van coöperatie DELA kun je contact opnemen met de VoorelkaarDesk. Onze medewerkers helpen je graag verder.