10 manieren om je dierbare te herdenken

Bij het herinneren van iemand die je liefhad, denken mensen vaak aan as uitstrooien of aan herinneringssieraden. Je kunt ook een erfstuk dragen of laten omsmelten tot iets nieuws. Maar er zijn nog veel meer manieren om te herdenken. Daan Westerink: ‘Ik denk weleens: sluit je af voor de meningen en adviezen van anderen. Ik heb er respect voor als mensen helemaal op hun eigen manier rouwen en herdenken. Of ze nou naar een waarzegger gaan of as uitstrooien. Of ze alleen rouwen of in hun gemeenschap. Gun elkaar je eigen manier. Er zijn geen regels, alles is goed.’ 

1. Herdenken door te vieren

Op feestdagen, verjaardagen of andere speciale momenten kan het gemis van een geliefde extra voelbaar zijn. Je kunt dan bijvoorbeeld naar de plek gaan waar diegene is uitgestrooid of begraven. Maar herdenken hoeft niet altijd in stilte. Je kunt ook kiezen om het leven te vieren, bijvoorbeeld met een speciaal gebakje of een extra portie bitterballen. Proost op het leven van degene die je mist, op de mooie herinneringen die jullie samen hebben gemaakt, en misschien ook wel op je eigen leven. 

2. Plant bloemen, struiken of een boom bij het graf of in de tuin

Door bijvoorbeeld een boom, struik of bloembollen te planten bij het graf kun je iemand op een speciale manier herdenken. Terwijl je de planten of bloembollen uitzoekt en plant, sta je bewust stil bij wie die persoon was. En in de maanden daarna zie je de planten of bloemen tot leven komen. Je kunt ze ook in je eigen tuin planten. Jij bepaalt welke plek het meest betekenisvol is en waar ze jou de meeste troost bieden. Het kan heel fijn zijn om ze vanuit je huis te kunnen zien. 

3. Zichtbaar in de stad

Sommige mensen zijn in hun dorp of stad een bekend gezicht. Of misschien hield jouw dierbare ontzettend van zijn woonplaats, een club of vereniging. Hoe mooi zou het zijn om een gedenkplekje op zo’n speciale plek te creëren? Dat kan een bankje zijn, een boom, of zelfs een tegeltje met een tekst of portret. Het is een liefdevolle manier om hun herinnering levend te houden op een plek die veel voor hen betekende. 

4. Een wandeling langs jullie plekken

Of je nou een ouder, een broer of zus, een partner of een vriend of vriendin mist, je hebt waarschijnlijk bijzondere plekken waar jullie elkaar zagen. Misschien kwamen jullie graag bij een bepaald café, park of vereniging. Door een wandeling te maken langs deze plekken, kun je terugdenken aan de herinneringen die jullie daar gemaakt hebben.

5. Een kledingstuk dragen 

Een favoriet vest, een zachte trui of een mooie sjaal. Het kan troostend zijn om een kledingstuk van jouw dierbare te dragen. Zelfs iets kleins dat wat minder zichtbaar is, zoals sokken, kan een gevoel van nabijheid geven.  

6. Doorgeven

Het is vaak niet mogelijk om alles te bewaren dat van je dierbare is geweest, zelfs al zou je dat graag willen. Het kan een goed gevoel geven om een paar dingen zelf te houden en de rest door te geven aan mensen die er blij mee zijn. Zo krijgen alle dingen die zo zorgvuldig uitgezocht zijn, een nieuw leven. Datzelfde geldt voor niet-tastbare zaken. Je kunt bijvoorbeeld een kind vernoemen naar je oma of opa, om op die manier de naam door te geven. Of misschien vind je het fijn om lid te worden van de tennisvereniging van je broer, of sta je vanaf nu meer stil bij de kijk op het leven die je moeder had en wil je die doorgeven aan je kinderen.  

Daan: ‘Ik heb een aantal mensen begeleid die naasten verloren in de MH17-ramp. Het is nu jaren geleden en mensen hebben as van dierbaren meegenomen naar natuurgebieden. Maar ook zijn er kinderen geboren die vernoemd zijn naar geliefden of hebben mensen spullen van dierbaren in hun huis zodat de herinnering om hen heen is.

7. Een foto meenemen of de naam noemen

Op momenten die je bijvoorbeeld met een paar mensen of een groep vrienden beleeft, kun je een foto meenemen zodat jullie dierbare er toch een beetje bij is. Bijvoorbeeld op de jaarlijkse vriendendag of voorop je fiets tijdens een fietstocht. Ook kan het fijn zijn om de naam van je dierbare te noemen bij belangrijke gebeurtenissen. 

Daan: ‘Mensen vinden allerlei manieren om de herinneringen aan hun geliefden bij zich te houden. Sommigen herdenken bijvoorbeeld door de naam van hun overleden kindje te blijven noemen op geboortekaartjes. Om zo te laten zien dat je altijd ouder, of broer of zus van dat kindje blijft. Ik zie ook bij grote momenten zoals bruiloften dat de namen van overleden partners of ouders worden genoemd. De vreugde van het nieuwe hoofdstuk en het gemis bestaan naast elkaar.  

8. Maak een altaartje in huis

Bij een altaartje denk je misschien aan een religieus altaar, maar het kan ook iets anders zijn. Je kunt bijvoorbeeld op een mooie schaal of stuk hout wat spulletjes leggen die van jouw dierbare zijn geweest samen met dingen die je in het bos vindt of in je buurt. Zo’n altaartje kun je maken op een plek in je huis waar je vaak langsloopt, of juist in een hoekje dat je opzoekt om even stil te staan bij jouw dierbare.  

9. Geef jezelf een cadeau

Iets wat je voor jezelf koopt met je geliefde in gedachten kan op een fijne manier een aandenken zijn. Een hobby die jullie samen deelden bijvoorbeeld. Stel jullie lazen graag boeken van een bepaalde schrijver, dan kun je jezelf trakteren op een bundel of verzamelde werken. Maar het kan ook iets heel anders zijn zoals een concert of een schilderij. Of iets wat je fijn doet voelen, zoals een badpakket of een dagje naar de sauna. 

10. Een rondje verhalen

Je kunt ook herdenken in contact met anderen. De mensen die je dierbare het beste kenden, hebben waarschijnlijk mooie verhalen die ze zich herinneren. Organiseer eens een etentje of borrel waar je iedereen uitnodigt om mooie of grappige herinneringen te delen. Zo sta je samen stil bij de rol die iemand heeft gespeeld in jullie leven en door de verhalen herbeleef je weer even de mooie momenten samen.  

Daan: ‘Ik ken een gezin waar een jongen is overleden. Zijn ouders nodigen zijn vrienden nog iedere drie maanden uit. Ze praten samen over hoe het missen voor hen is. ‘Ook zij hebben iemand heel plotseling verloren,’ zeiden ze tegen me. En andersom hadden de vrienden aangegeven dat deze ontmoetingen voor hen voelen als het accepteren van hun verdriet. Dat ze toestemming kregen om verdrietig te mogen zijn.’