‘Geef de bezoekers iets uit het huis mee in plaats van een gedachteniskaartje.’

Veel mensen willen bijdragen aan een schonere wereld, maar ze weten niet altijd hoe. Derek Wilson, business consultant en mede verantwoordelijk voor het maatschappelijk verantwoord ondernemen bij DELA, buigt zich over het verduurzamen van de uitvaarten. ‘Het is misschien niet het eerste waar je aan denkt, maar ook een uitvaart kan “groen” zijn. Door bewuster te kiezen, kan iedereen vriendelijker zijn voor de aarde en deze zo schoner achterlaten voor kinderen.’ Met de komst van de eerste elektrische crematieoven draagt DELA een steentje bij aan de verduurzaming van uitvaarten in Nederland. Maar wat kan je zelf doen en vastleggen om jouw uitvaart minder belastend te maken voor de aarde? Derek beantwoordt vijf vragen over een duurzaam afscheid.

Als ik voor mijn uitvaart duurzame keuzes wil maken, waar kan ik dan op letten?

‘Een mooi initiatief vind ik dat je een grafsteen een tweede leven kan geven. De steen is uit een ver land gehaald en uiteindelijk maar tijdelijk van nut op een graf, terwijl hij al eeuwenoud is. Waarom zou je hem die functie niet nog eens geven? Via circlestone.nl kun je zoeken naar een steenhouwer die een grafsteen voor jou recyclet. In plaats van de steen tot moes te slaan en te gebruiken voor het egaliseren van asfaltwegen, kan die ook gepolijst worden en worden hergebruikt.

Een tweede idee is om je eigen planten en bloemen die je thuis hebt, een plek te geven tijdens de opbaring of de uitvaart. Je hebt je dagelijks geleefd met deze planten, je vindt het misschien juist ook wel een fijn idee om die dan om je heen te hebben. Als je niet zo’n plantenliefhebber bent, zou je bijvoorbeeld ook kunnen denken aan een pluktuin. Nabestaanden kunnen dan met bloemen uit een pluktuin een boeket samenstellen met meer betekenis dan een boeket van een bloemist. Wanneer ieder afzonderlijk een roos koopt, zit daar vaak een plastic verpakking omheen. Meestal zijn die bloemen ook nog eens ingevlogen vanuit Afrika. Geef je sowieso niets om bloemen, dan kan je ook nog overwegen om het geld wat er anders naar bloemen zou gaan, te schenken aan een goed doel.’

 Geef je eigen planten en bloemen een plek bij de opbaring of uitvaart. 

Betekent een duurzaam afscheid dan ook gelijk een sobere uitvaart?

‘Nee, wat ons betreft niet. Je kunt van alles verzinnen om een uitvaart duurzamer te regelen. Ik moedig mensen dan ook aan om na te denken over een groene uitvaart, maar blijf je gezonde verstand gebruiken. Als iets niet goed wordt uitgelegd, dan zou ik er ook niet in geloven.

Een manier om je keuzes duurzamer te maken, is om een kist zonder bekleding of lak te kiezen. Om de kist minder sober te maken, kun je deze toch mooi aankleden of versieren met bijvoorbeeld bijenwas stiftkrijtjes. De allerkleinsten vinden het hartstikke leuk om ergens op te mogen kladderen. Met bijvoorbeeld een handafdruk of een tekening wordt de kist dan echt iets persoonlijks, met veel meer emotionele waarde.

Het oplaten van ballonnen vinden kinderen ook heel leuk en het is een mooi gezicht. Maar wat gebeurt er met die ballonnen als ze naar beneden komen? Dat draagt bij aan milieuvervuiling. Met een klein beetje wind komen deze ballonnen in onze zeeën en oceanen terecht. Een mooi alternatief is bellenblazen bij de ceremonie. Dat geeft ook een heel bijzonder effect.’

In ons online wensenboekje kun je eenvoudig aangeven hoe jouw afscheid eruit moet komen te zien. Je nabestaanden zien dan in een oogopslag welke zaken er moeten worden geregeld.

Wat als mijn nabestaanden zich niet kunnen vinden in mijn groene keuzes?

‘Wanneer de uitvaartverzorger met de familie een uitvaart samenstelt, staat voorop dat dit afscheid past bij de overledene. De grootste vraag die nabestaanden op dat moment hebben is: “Help me, mijn dierbare is overleden en wat moet er allemaal gebeuren?” In dat gesprek gaat het over de wensen van de overledene en de familie. Duurzame keuzes maken een groot verschil, maar het is een middel en kan nooit het doel zijn. We blijven altijd luisteren naar waar de nabestaanden behoefte aan hebben. Want een passend afscheid helpt hen hopelijk met het oppakken van de draad van het leven.’

Waar moet ik in ieder geval even bij stilstaan als ik mijn keuzes maak?

‘De grootste belasting is het bezoekersvervoer. Alle auto’s die van en naar een uitvaart gaan, hebben veel impact op het milieu. Alle kleine beetjes helpen. Ga met een elektrische auto, het openbaar vervoer, op de fiets of rijd samen. Het beste is om de locaties waar het afscheid plaatsvindt te combineren. Je beperkt de reisafstand door het uitvaartcentrum, het crematorium en de koffietafel op dezelfde plek of bij elkaar in de buurt te hebben.

Er wordt ook veel papier gebruikt rondom een afscheid. Rouwkaarten kennen en krijgen we allemaal. Als mensen emotionele waarde hechten aan deze kaart of het gewoon netjes vinden om die te versturen, doe het dan vooral. Maar probeer er dan voor te zorgen dat het papier en de inkt milieuvriendelijk is. Stel jezelf eens de vraag: “Moeten we ze nog per post versturen, nu het ook digitaal kan?” Dit scheelt niet alleen het bezorgen van de brieven door de postbode maar ook een hoop papier. We kunnen papier ook besparen op het bidprentje. Je kunt besluiten dat iedereen die je uitvaart bezoekt, een kleinigheidje krijgt uit je huis. Ik kan me een uitvaart herinneren dat ze bij het verlaten van de aula de verzameling eendjes van de overledene hadden neergezet. Iedereen nam er één mee ter herinnering aan haar. Zelf had ik een oom die modelautootjes spaarde, dat zou een unieke nagedachtenis aan hem zijn geweest.

Veel keuzes die we maken rondom een uitvaart zijn vanzelfsprekend. We realiseren ons niet altijd dat ze belastend zijn voor het milieu. Daarom zorgen we ervoor dat ons uitvaartpakket steeds duurzamer wordt. Zo hebben we begin 2019 de eerste elektrische crematieoven in Nederland geïntroduceerd en hebben we in samenwerking met Kaspersma uitvaartkistenfabriek een massiefhouten kist ontwikkeld. Na de zomer is deze meeverzekerd. Deze milieuvriendelijke variant vervangt de niet duurzame spaanplaten kist. Dit zijn op jaarbasis 25.000 kisten met een lage(re) CO2 uitstoot en een biologisch afbreekbare bekleding. Deze kist is niet alleen duurzaam, maar ook een stuk mooier.’

Een uitvaart regelen zoals jij dat graag wil

Je kunt er voor kiezen om je uitvaartwensen te verzekeren. Maar ook zonder verzekering kun je bij DELA een uitvaart naar wens laten regelen. Bekijk de mogelijkheden voor het regelen van een uitvaart zonder verzekering of bekijk de de uitvaartverzekering van DELA.

Kies je zelf ook voor een milieuvriendelijke uitvaart?

‘Ja! Ik wil graag met een elektrische auto naar een milieuvriendelijke begraafplaats worden gereden. Daar begraven worden in een 100% biologisch afbreekbare kist. Met een boom erbij. Zodat ze later kunnen zeggen: “Bij die boom ligt opa.” Als laatste, en dan moet ik wel in het goede jaargetijde overlijden, wil ik een openluchtdienst. Dat zou ik leuk vinden. En daarna moet er absoluut een biertje gedronken worden, een lokaal biertje het liefst. Mijn tip aan iedereen: “Leg je uitvaartwensen vast.” Dan weten nabestaanden of jij een groene uitvaart wenst.’

Tip: checklist duurzame uitvaart

Heb jij al nagedacht over de groene uitvaart van jezelf of die van een ander? Bij een uitvaart komt veel kijken. Rekening houden met een duurzaam afscheid, schiet er dan misschien bij in. Dat begrijpen wij heel goed. Maar wist jij dat je met kleine stappen al rekening kan houden met het milieu? Daarom hebben we een handige checklist voor een duurzaam afscheid opgesteld.