10 kleine gebaren om kinderen mee te ondersteunen

De draad van het leven oppakken na verlies van een dierbare is voor kinderen net zo moeilijk als voor volwassenen. Peuters begrijpen niet goed waarom papa opeens geen verhaaltjes meer komt voorlezen, pubers worden vaak onterecht bestempeld als onverschillig. Rouwdeskundige Daan Westerink geeft tien laagdrempelige tips waarmee je kinderen na de dood van een dierbare kunt ondersteunen.

Voor kleine kinderen:

1. Kleine kinderen die hun vader of moeder verliezen, voelen een groot gemis maar kunnen zich nog niet (goed) uitdrukken. In plaats daarvan kunnen ze de overleden ouder gaan zoeken. En ze kunnen een terugval hebben in hun ontwikkeling, en bijvoorbeeld (weer) gaan bedplassen. Wees geduldig, wijs het gedrag niet af en blijf het kind bemoedigen.

2. Laat kinderen gewoon buitenspelen en sta toe dat ze plezier maken, ook tijdens een eventueel ziekbed. Voor volwassenen is het vaak prettig als er aan het overlijden een lang ziekbed voorafgaat - het geeft ze de kans afscheid te nemen - maar voor kleine kinderen zijn enkele maanden een enorm groot deel van hun nog korte leven. Binnen moeten blijven en altijd maar stil moeten zijn, is voor hen bijna niet vol te houden. Geef het kind toestemming ook fijne dingen te doen.

Ken je ons online wensenboekje al? Je kunt eenvoudig aangeven hoe jouw afscheid eruit moet komen te zien. Je nabestaanden zien dan in een oogopslag welke zaken er moeten worden geregeld. Wil je weten hoe je je uitvaartwensen kunt verzekeren? Bekijk dan de mogelijkheden van de uitvaartverzekering van DELA.

3. Verliest een kind een ouder, vraag dan aan de andere ouder wat je voor de ouder en voor het kind kunt betekenen. Neem het kind een dag mee naar de speeltuin of lees verhaaltjes voor op zaterdagochtend. Kinderen vinden dit vaak heerlijk, omdat ze tijd mogen doorbrengen met mensen die van ze houden.

4. Laat kinderen spelen met hun favoriete speelgoed en lezen in hun favoriete boeken. Wil je uitvaartspeelgoed of herinneringsboeken geven? Overleg dan met de ouders of het kind. Het zijn creatieve middelen die onderdeel uit maken Creatieve Therapie, een serieuze tak van hulpverlening. Deze middelen hoeven pas worden ingezet als het rouwproces niet goed verloopt. Tot die tijd zijn ze voornamelijk confronterend. Sluit aan bij het kind en vul niet in wat hij of zij nodig heeft.

5. Het kan heel fijn zijn om samen met het kind een fotomuur te maken van het oude gezin, waar de overleden ouder, broer, zus of grootouder een plekje heeft. Maar geef naast de overledene ook levende familieleden en voorouders een plekje. Op die manier wordt het niet te beladen en leert het kind dat de dood een natuurlijk onderdeel uitmaakt van het leven.

Voor pubers:

6. Je ziet aan de buitenkant niet altijd hoe het echt met een puber gaat. Hij of zij is zich aan het ontwikkelen en wil vaak het liefst met leeftijdsgenoten zijn en geen uitzondering zijn. Oordeel niet te snel en doe geen uitspraken als ‘goh het gaat goed met je he, want je lacht weer’.

7. Probeer niet als een hulpverlener met pubers om te gaan, maar doe zoals je anders ook zou doen. Wees gewoon die aardige oom of die lieve buurvrouw, net als altijd. Ga gerust naar een voetbalwedstrijd kijken en blijf spelletjes yahtzee spelen als je dat daarvoor ook deed.

8. Jongeren hebben het direct door als je niet écht geïnteresseerd bent. Toon oprechte belangstelling. Als je er bent, deel dan ook eens een complimentje uit zoals bijvoorbeeld ‘Wat fijn dat jij de honden uitlaat, daarmee help je je moeder enorm’.

9. Ouders vinden het soms heel lastig dat ze niet weten hoe het echt met hun kinderen gaat. Iedereen uit zich anders en daardoor ontstaat soms onbegrip. Projecteer je gevoelens niet op je puberzoon of dochter. Zeg bijvoorbeeld wél ‘soms ben ik een beetje lek, want ik mis papa zo en daarom moet ik huilen. Ik weet dat jij hem ook mist maar, we uiten dat anders.’ Maar zeg níet ‘waarom huil jij nou niet om papa, mis je hem niet, heb je hulp nodig?’. Geef ruimte aan verschillende uitingsvormen van verdriet.

10. Pubers zijn jonge mensen die langzaam volwassen worden. Dat proces moet je niet stoppen. Het rouwen komt er bovenop en daar is niet altijd ruimte voor. Push een jongere niet om te gaan rouwen, om naar een rouwgroep te gaan of om hulp te zoeken. Kijk eerst hoe hij of zij zich redt, wie hem of haar kan ondersteunen en waar hij of zij behoefte aan heeft. Vul niets in voor een ander.

Download de labels

Wil je graag je kind een hart onder de riem steken? Of laten weten dat je er voor hem of haar bent? Wij hebben labels met mooie spreuken ontwikkeld om te bevestigen aan bijvoorbeeld een cadeautje.