• Overlijden melden - 0800 955 66 55 -gratis- 24 uur per dag

De opbaarplank: intiem alternatief voor een kist

Op een opbaarplank of draagbaar ligt een overledene gewikkeld in een lijkwade. Voor de nabestaanden voelt de overledene op een opbaarplank vaak dichterbij. Een opbaarplank is een goede optie voor mensen die een afgesloten kist een onprettig idee vinden

De opbaarplank in het kort:

  • Op een opbaarplank, ook wel draagbaar of opbaarplateau genoemd, ligt een overledene in een lijkwade; een grote wikkeldoek gemaakt van natuurlijke materiaal.
  • Bij een opbaarplank is een lijkwade, ofwel afscheidswade, verplicht.
  • Begraven met een opbaarplank is duurzamer dan een kist.
  • Een opbaarplank is een goede optie voor mensen met claustrofobie die benauwd worden bij het idee in een afgesloten kist te liggen.
  • Vanuit sommige geloofsovertuigingen is een uitvaart met een opbaarplank en wade gebruikelijk.
  • Je kunt ook zelf een houten opbaarplank maken.

Wat is een opbaarplank?

Een opbaarplank is een alternatief voor een uitvaartkist, waar de overledene in een afscheidswade op ligt. Een uitvaart met een opbaarplank hoeft niet anders te zijn dan met een kist. Nabestaanden ervaren de dierbare vaak dichterbij, omdat een houten omhulsel ontbreekt. Een opbaarplank is zowel mogelijk bij begraven en natuurbegraven als bij een crematie.

Soorten opbaarplanken

De opbaarplank is meestal gemaakt van duurzaam hout. Van Nederlandse houtsoorten bijvoorbeeld, of bamboe, beukenhout of wilgentenen. Opbaarplateaus hebben een opstaande rand, zodat de overledene er niet af kan vallen. Sommige planken zijn ook bekleed. Voor een crematie moet de bodem plat zijn, zodat de opbaarplank makkelijk de crematieoven ingeschoven kan worden. Een invoerplank is dan verplicht bij sommige opbaarplanken, zoals een takkenbaar of wilgenmand. Nabestaanden kunnen ook zelf een opbaarplank maken of aanleveren. De plank moet dan uiteraard wel groot genoeg zijn en draagmogelijkheden hebben.

DELA heeft een opbaarplank in het assortiment van Nederlands dennenhout met GreenLeave-keurmerk. De bekleding is van ecru linnen. Het keurmerk geeft aan dat voor de productie een lage CO₂-uitstoot geldt. Ook kun je kiezen voor een opbaarplank van hennep of vurenhout. Al deze opbaarplanken zijn ook geschikt voor gebruik op een natuurbegraafplaats.

Opbaarplank: altijd met lijkwade

Een overledene ligt altijd in een lijkwade op de opbaarplank. Dit is een grote doek van natuurlijke materialen waar de overledene in is gewikkeld. Sommige mensen vinden het fijn om voor een persoonlijke wade te kiezen, zoals een deken van thuis. Deze moet wel groot genoeg zijn. De nabestaanden mogen zelf de dierbare in de lijkwade wikkelen, maar dit hoeft niet. Dit gezamenlijke ritueel kan helpen bij het afscheid. Sommige geloven hebben speciale rituelen om overledenen te wikkelen.

Wanneer kies je voor een opbaarplank?

Een opbaarplank is in Nederland nog relatief onbekend. Het unieke karakter spreekt sommige mensen aan. Maar er zijn meer redenen om voor een opbaarplank te kiezen:

  • Als je een toegankelijk en benaderbaar afscheid voor de nabestaanden wilt.
  • Als je niet van kleine of afgesloten ruimtes houdt.
  • Als je in een kist liggen een onprettig idee vindt.
  • Als je voor een lijkwade wilt kiezen. Vaak kiezen mensen daarvoor in combinatie met een opbaarplank, maar je kunt een lijkwade ook combineren met een mand of kist.
  • Vanwege het geloof of cultuur, zoals bij een Hindoestaanse of islamitische uitvaart.
  • Als alternatief voor een bedopbaring. Hierbij wordt de overledene op een bed gelegd met daaronder een bedkoeling. Als bedopbaring om wat voor reden niet mogelijk is, kiezen mensen vaak voor een kist. Het opbaren op een opbaarplank komt echter gevoelsmatig meer in de buurt van een bedopbaring.

Weinig mensen weten dat zij voor hun afscheid kunnen kiezen voor een opbaarplank. Daarom kiezen nabestaanden hier vaak nog niet voor. Zij weten namelijk niet of hun dierbare dat wel had gewild. Als je voor je eigen uitvaart een voorkeur hebt voor een opbaarplank, dan doe je er goed aan om dit bespreken met je naasten of om het vast te leggen in een uitvaartwensenboekje.

Neem nabestaanden mee in de keuze

Een opbaarplank kan voor sommige mensen een eng idee zijn, ze vinden het confronterend hun dierbare te zien in een lijkwade. In Nederland is het nog niet zo gebruikelijk een overledene in een doek te wikkelen. Het is dan ook verstandig om nabestaanden bij de keuze te betrekken. Achteraf zijn zij meestal positief over de opbaarplank. Ze hebben het gevoel gehad dichter bij hun dierbare te zijn geweest.

Kosten voor een opbaarplank

Een opbaarplank kost gemiddeld tussen de 200 en 800 euro, afhankelijk van de houtsoort. Bij een DELA-verzekering wordt een basis opbaarplank (229 euro voor leden) volledig vergoed. Ook een lijkwade is bij deze opbaarplank inbegrepen. Een lijkwade kost gemiddeld 250 tot 1000 euro. Gebruik je een eigen doek, dan heb je geen kosten. De opbaarplank met het GreenLeave-keurmerk uit de DELA-collectie kost rond de 725 euro voor leden. Dit is inclusief linnen wade.

Opbaarplank en duurzame uitvaart

Een opbaarplank bestaat uit onbewerkt hout. Sommige houtsoorten zijn milieuvriendelijker dan anderen. Wilgentenen, snoeiafval van knotwilgen, zijn bijvoorbeeld erg duurzaam. Ook de herkomst van de plank bepaalt de duurzaamheid. Nederlands hout heeft een kortere route afgelegd dan hout van over de grens. Dat scheelt aanzienlijk in de CO₂-uitstoot voor een duurzame uitvaart.

Opbaarplank duurzamer dan een uitvaartkist

Voor een begrafenis is een opbaarplank duurzamer dan een kist. Dat komt omdat een opbaarplank sneller vergaat dan een kist. Ook is er minder hout gebruikt. Voor een crematie geldt dit niet altijd, omdat soms een invoerplank nodig is. Een duurzaam alternatief is een crematie in een elektrische crematieoven. DELA biedt deze mogelijkheid op enkele plekken in Nederland aan. Hiervoor is geen extra hout nodig. In dat geval stoot een crematie met opbaarplank minder CO₂ uit dan met een kist.

DELA beantwoordt graag jouw vragen over een opbaarplank of lijkwade. Ook kun je jouw uitvaartwensen online vastleggen in een wensenboek of in een kosteloos persoonlijk gesprek.

Chat met onze medewerkers