• Overlijden melden - 088 335 35 35 (24 uur per dag) 
 

Stappenplan

Hoe moeilijk het ook is: na het verlies van een dierbare gaat het leven door. Een passend afscheid is een eerste stap binnen het rouwproces. Dit stappenplan voor het regelen van een uitvaart helpt je op weg.

 

Hoe geef je ongeneselijk zieke mensen een zo waardig mogelijk afscheid?

Als hospiceverpleegkundige probeert Wilma Weidgraaf samen met haar collega’s om ongeneeslijk zieke mensen een zo waardig mogelijk einde te geven.

Wilma Weidgraaf (1957) werkt al vanaf haar achttiende in de gezondheidszorg, onder andere in een ziekenhuis in Amstelveen, waar ze als verpleegkundige de kinderafdeling leidde. Sinds 2000 is ze verbonden aan het Johannes Hospitium in Wilnis. Ze is algemeen coördinator en werkt daarnaast als verpleegkundige.

Het hospice heeft zes bedden, waarvan er meestal vier of vijf tegelijk bezet zijn. Hoe verdrietig ook, de dood hoort bij het leven. En als je zeker weet dat het einde nadert, is het waardevol – ook voor de familie – als die laatste weken of maanden zo fijn en rustig mogelijk zijn. Dat weet Wilma als geen ander. ‘Ons hospice in Wilnis is een plek waar rust en aandacht is voor de mensen, en waar tegelijkertijd alles kan’, vertelt Wilma. ‘Familie kan blijven eten en slapen en je mag zoveel bezoek ontvangen als je aankunt. Het is eigenlijk een soort thuissituatie, je mag ook je eigen spulletjes meenemen als je dat wilt. Het verschil met thuis: wij nemen de mantelzorgers zo veel mogelijk werk uit handen. Thuis moet je toch koffie en thee schenken voor het bezoek en je verplaatsen in de zieke om te bedenken wat er allemaal gedaan moet worden.

Mantelzorgers hebben vaak een reden om zo lang mogelijk voor hun zieke familielid te willen zorgen. Maar als de patiënten eenmaal bij ons zijn, merken de mantelzorgers hoe fijn het is om rustig naast hun dierbare te zitten zonder van alles te moeten doen.’

Verblijf wordt vergoed

Met een indicatie voor palliatieve zorg, afgegeven door de huisarts of behandelend specialist, komen ongeneeslijk zieke mensen met een levensverwachting tot ongeveer drie maanden in aanmerking voor een verblijf in een hospice. Het verblijf wordt vergoed vanuit de basisverzekering. ‘Net zoals de meeste hospices vragen wij wel een eigen bijdrage voor bijvoorbeeld eten en drinken en het doen van de was. Maar we hebben ook een speciaal potje voor ‘het onbetaalde bed’, vanuit de Stichting Vrienden, voor mensen van wie de omstandigheden het niet toelaten om die kosten te dragen.’

Leven toevoegen aan de dagen

‘Er is binnen de hospicezorg een mooie uitspraak van de bekende Britse arts en verpleegkundige Cicely Saunders: ‘Leven toevoegen aan de dagen, waar vaak geen dagen meer kunnen worden toegevoegd aan het leven.’ Deze uitspraak geeft goed aan wat onze belangrijkste taak is in het hospice, samen met artsen, verpleegkundigen, de geestelijk verzorger en vrijwilligers. De psychische en de spirituele kant is ook heel belangrijk, en dat maakt dit werk voor mij zo mooi en waardevol. Dat hoeft niet altijd in woorden; het kan ook zitten in de hand vasthouden van iemand die al niet meer aanspreekbaar is.’

Hulp bij het vinden van de juiste woorden
Vind je het lastig om jouw gevoel om te zetten in mooie woorden? Met het stappenplan mooie woorden delen, helpen we je in 7 stappen op weg. 

Om de dag biefstuk

Het fijne aan het kleinschalige van een hospice is volgens Wilma dat de zorg op maat is en dat je echt kunt kijken naar wat mensen willen in hun laatste maanden. ‘Er was hier eens iemand die om de dag biefstuk wilde eten. Nou, dan doen we dat toch? Onze vrijwilligers in de keuken maken de heerlijkste gerechten, vooral de dingen waar bewoners op dat moment trek in hebben. Een bewoner die in het hospice verbleef, noemde het moment dat ze even buiten in het zonnetje kon liggen, het ‘mooiste moment in de afgelopen drie maanden’. Soms is een hand vasthouden, naast iemand zitten of er gewoon zijn al genoeg. Het zijn vaak de kleine dingen die het werken in een hospice zo bijzonder maken.’ 

Een klein gebaar maakt het verschil

Wilma benadrukt het belang van het kleine gebaar, maar dat betekent niet dat het leven in het hospice niet af en toe groots wordt gevierd. ‘Je kunt het zo gek niet bedenken of het kan hier. We hebben een keer een voetbalfeest georganiseerd voor een bewoner die zo graag nog met zijn vrienden het WK wilde kijken. En voor de muzikale echtgenoot van een jonge Syrische vrouw die bij ons was, hebben we een keyboard op de kamer geregeld, zodat hij piano voor haar kon spelen. En huisdieren natuurlijk. We hebben ratjes gehad, en een mevrouw had haar kat mee; die heeft op het voeteneinde van haar bed gelegen tot de dag dat ze overleed.’

 Wil je pianospelen of een huisdier mee? Alles kan. 

Ieder mens is uniek

Natuurlijk wordt er in het hospice ook over de dood gepraat. Maar dat hóéft niet.  ‘Sommige mensen willen er niet over praten; zij zijn ervan overtuigd dat hun situatie eigenlijk wel meevalt of kunnen moeilijk afscheid nemen van het leven. Wat ik in de afgelopen jaren vooral steeds weer heb gezien en ervaren, is dat mensen heel verschillend zijn en dat dat zelfs tijdens het stervensproces tot uiting komt. Ieder mens is uniek, ook in zijn laatste fase.’

Leg je wensen vast

Hoe beter de uitvaart aansluit op het leven dat iemand heeft geleefd, hoe meer troost naasten eruit kunnen putten. Leg daarom je uitvaartwensen vast en bespreek ze met je dierbaren. Je kunt je wensen zelf opschrijven in een wensenboekje of je kunt ze bespreken met een coöperatieconsulent van DELA. Je hoeft hiervoor niet verzekerd te zijn bij ons.