Hoe doorbreek je vaste patronen tijdens de feestdagen?

Kerstmis. Lichtjes ophangen, liedjes zingen, een bijzonder diner bedenken en samen met je familie aan tafel gaan... Wat betekenen de feestdagen voor jou? We vroegen antropoloog dr. Danielle Braun waarom ‘de mensheid’ tradities en feestdagen zo koestert? En we hebben een manier om je kerst dit jaar eens anders te kleuren: met een hoogte- en dieptepuntendiner.

‘Heart beat’

‘Tradities scheppen orde in de chaos van het leven. Ze markeren momenten om met elkaar bij stil te staan’, antwoordt Danielle Braun bespiegelend. ‘Er komt al zoveel op je af, waarop je moet reageren. Over tradities en bijbehorende rituelen hoef je niet na te denken. Het moment waarop je iets doet en de vorm liggen vast. Tradities bieden dus zekerheid en ritme in de levens die we met elkaar delen. Ze zijn de ‘heart beat’ van een gemeenschap.’

Vorm geven aan betekenis

Met rituelen en gebruiken vieren we de betekenis die we als groep aan een moment geven. Je weet wat er komt, dat scheelt denkwerk. Toch zijn onze feestgewoontes ook veranderlijk. ‘Wist je’, vraagt Danielle Braun, ‘dat we in Nederland het hedendaagse kerstdiner van de Engelsen hebben overgenomen? Bij onze volksaard paste lange tijd meer een sober maal. Nu prijkt er elk jaar gevulde kalkoen, hazenpeper, of oma’s stoofpeertjes op vele menu’s.’

Toe aan verandering?

Goed, voorspelbaarheid is soms fijn, maar misschien ben jij wel eens toe aan iets anders tijdens kerst? De antropoloog herkent die behoefte bij ‘groepsleden die een nieuwe of aangepaste groep willen opbouwen.’ Misschien omdat je situatie of levensstijl is veranderd: je bent op jezelf gaan wonen, hebt een dynamische nieuwe vriendenkring, iemand die belangrijk voor je was is overleden, of je hebt sinds kort zelf een pril gezin. ‘Breken met een traditie is spannend voor het individu in een groep. Je doorbreekt de voorspelbaarheid waar de anderen juist aan gehecht kunnen zijn. Stel, jij vindt lasergamen een briljante vervanging van borrelen bij de kerstboom. Dan bestaat de kans dat je moeder zich iets heel anders voorstelt bij kerst.’

Denk je al wel eens na over je eigen uitvaart? Het is niet fijn om over uitvaartwensen na te denken, maar het is wel belangrijk om deze wensen te delen met je (naaste) familie en vrienden. Juist tijdens het leven. Later zal dit hen zorgen uit handen nemen. In het DELA Wensenboek kun je jouw wensen op een rij zetten.

Wat helpt, is gewoon in gesprek gaan. Want verandering ontstaat in dialoog. ‘Vraag je dierbaren wat de kersttijd voor hen bijzonder maakt. Bedenk hoe jíj die dagen waardevol wil maken. Verzin een activiteit waarin iedereen tot zijn recht komt’, adviseert Danielle Braun.

Wil je met kerst je eigen hoogte- en dieptepunten diner?

Dit is makkelijker gezegd dan gedaan. Daarom deze tip: Herbeleef speciale momenten, of deel de moeilijke (opnieuw) met je dierbaren tijdens een persoonlijk hoogte- en dieptepuntendiner. We hebben een set vragen gemaakt om de gesprekken tijdens het diner op gang te brengen. Hierbij een voorproefje:

1. Waar heb je het afgelopen jaar het hardst om gelachen?

2. Wat was je grootste ontdekking van dit jaar (serie, vakantieland, sport, spel)?

3. Wanneer stond de tijd even stil?

Wil je de hele set? Download dan hier de vragenkaartjes.