Lia: ‘Mensen denken vaker al voorbij de dood’

Na een paar jaar werd ik altijd onrustig in mijn werk, dan wilde ik iets anders. Toen ik wat ouder werd, zocht ik een baan met verdieping.’ Lia besloot te solliciteren bij uitvaartorganisatie DELA. ‘Mijn dochters, destijds 15 en 18 jaar, zagen het niet echt zitten: een baan waarbij je veel met verdriet te maken hebt en saaie kleding aan moet. Toen een goede vriend van mij plotseling overleed, maakte ik het uitvaartproces van dichtbij mee en zag ik hoe betekenisvol het is om mensen hierbij te kunnen begeleiden.’ Lia heeft geen spijt van haar keuze. ‘Onlangs vierde ik mijn twaalfeneenhalfjarig jubileum en ik denk nog vaak “wat kun je veel meegeven in dit werk”.’

Improvisatievermogen

Lia verzorgde de uitvaart van een Pools echtpaar dat hun dochtertje van drie maanden had verloren. ‘Het was geen gemakkelijk opgave om hun wensen te realiseren. Er was een Poolse priester nodig en er moesten Poolse hapjes komen. Toen ik eindelijk een Poolse kokkin in de buurt had gevonden, bleek dat haar keuken net werd verbouwd. Ik moest een beroep doen op mijn improvisatievermogen en op mijn netwerk. Na veel inspanningen werd het een mooi afscheid en waren de ouders heel dankbaar.

Taboe op de dood wordt minder

Steeds meer mensen weten hoe ze hun uitvaart willen invullen. ‘Toen ik begon als uitvaartverzorger vroegen mensen mij hoe een uitvaart hoorde te zijn, nu wordt een afscheid steeds individueler vormgegeven. Onze campagnes, maar ook van onze ‘concurrenten’, zetten mensen aan het denken. Daarnaast besteden de media aandacht aan de uitvaart van bekende mensen. Het taboe op de dood wordt minder, mensen denken vaker al voorbij de dood. Ik merk dat aan het toenemende aantal voorbesprekingen. In onze regio zijn dat er iedere week één of twee. Tijdens een voorbespreking geeft iemand onder meer aan welke kist, bloemen, kaart, tekst voor de kaart en kleding hij wil. Vaak gaat het om mensen die ongeneeslijk ziek zijn of om alleenstaanden. Het is voor hen een prettig idee dat die zaken zijn geregeld.’

Keuzestress

Lia krijgt ook te maken met nabestaanden die nog geen idee hebben hoe een afscheid moet verlopen. Het overlijden van een geliefde kan mensen enorm overvallen. Als er dan in korte tijd veel knopen moeten worden doorgehakt, kan er keuzestress ontstaan. ‘In zo’n geval is het verstandig om de opties gedoseerd aan te bieden. Als ik merk dat mensen nog niet klaar zijn om een keuze te maken, pas ik het tempo aan en kom ik op een later tijdstip terug.’

Stiltewandelingen

Samen met collega Anneke nam Lia het initiatief voor stiltewandelingen. ‘Een jaar na de uitvaart worden nabestaanden uitgenodigd om bij elkaar te komen. Er is dan ruimte voor toespraken en het aansteken van kaarsen. Wij besloten om nabestaanden na twee jaar uit te nodigen voor een stiltewandeling. Nabestaanden kunnen een kaartje met een boodschap voor de overledene schrijven, een mooi gesprek voeren of genieten van de stilte. Zo creëren wij een modern ritueel.

Uitvaartwensen vastleggen

Bij coöperatie DELA staat jouw uitvaart in het teken van jouw leven. Van de tekst op de rouwkaart tot de invulling van de dienst: Ieder detail wordt op jouw manier vormgegeven. Er zijn verschillende manieren om je uitvaartwensen vast te leggen. Zo kun je een gesprek aanvragen met een coöperatieconsulent of een uitvaartverzorger, of zelf je wensen opschrijven in een wensenboekje.